Mannelijkheid

Er bestaan heel wat ideeën over wat het betekent om ‘een echte man’ te zijn. We hebben vaak heel wat verwachtingen over hoe mannen zich horen te gedragen, welke eigenschappen ze moeten hebben en welke rollen ze opnemen.

Mannelijkheid wordt daarbij vaak gekoppeld aan zelfstandig, rationeel en competitief, net als sterk en gespierd. Gevoelens tonen, kwetsbaar zijn of zorgen voor anderen past minder in dat plaatje en wordt soms zelfs afgekeurd met uitspraken als ‘verman je’ of ‘jongens wenen niet’.

Veel jongens en mannen voelen daardoor druk om aan deze verwachtingen te voldoen. Mannelijkheid lijkt iets dat je elke dag opnieuw moet bewijzen: moeilijk te verdienen, maar snel te verliezen. Sommige jongens en mannen gaan zich daardoor extra ‘mannelijk’ gedragen om zich strikt aan deze verwachtingen te houden. Dat kan leiden tot risicovol en (zelf)destructief gedrag. Wie niet aan het beeld van ‘een echte man’ voldoet of wil voldoen, krijgt vaak te maken met negatieve reacties, zoals uitlachen, uitschelden, uitsluiting of zelfs fysiek geweld.

Deze ideeën over mannelijkheid zijn dus niet onschuldig: ze hebben een grote impact op de levens van jongens en mannen. Ze duwen hen in een bepaalde richting en kunnen zorgen voor risicovol en (zelf)destructief gedrag.

Zo zoeken mannen minder snel hulp, kampen ze vaker met alcohol- en drugsverslaving, sterven ze vaker in een verkeersongeval, plegen ze meer zelfmoord, worden ze vaker vermoord en zijn ze disproportioneel meer pleger van geweld. Ideeën rond mannelijkheid hebben zo concreet impact op verschillende aspecten van het leven van jongens en mannen. Hoe dit impact heeft, kan je lezen bij de verschillende thema’s.

Van jongs af aan leren we jongens bepaalde ideeën aan over mannelijkheid. Deze ideeën zijn cultureel bepaald: ze verschillen naargelang tijd, plaats en context. Ze zijn dus niet vaststaand of universeel geldend. Dat betekent ook dat we ze kritisch kunnen bevragen, bespreekbaar maken en veranderen. De man-box is een tool die deze verwachtingen en normen rond mannelijkheid zichtbaar maakt, benoemt en bespreekt. Ook binnen MoveMen ontwikkelden we verschillende tools om hierover met jongens en mannen in gesprek te gaan. Zo dragen we bij aan een gendergelijke wereld én aan gezondere invullingen van mannelijkheid.

Cijfers over mannelijkheid

MoveMen verzamelde cijfers over mannelijkheid in een infographic. Deze cijfers tonen hoe gendernormen en -verwachtingen de levens van jongens en mannen beïnvloeden, maar ook met wie ze in relatie staan.

Naar de infographic
Naar de infographic

Literatuur

Tools en talks

  • Positive Narratives: A method to inspire men and boys to thrive and contribute to a world of equality / Pathforge, 2026

    Lees

  • Equischools: Samen met jongeren werken aan een (gender) gelijke en geweldloze samenleving / MoveMen, 2022

    Lees

  • Stereotypen rond mannelijkheid, videoclip uit De Grote Gendershow / RoSa vzw, 2021

    Kijk

  • RoSa Kijkt: Boys won’t be boys. Boys will be what we teach them to be - Ben Hurst / RoSa vzw, 2019

    Luister en lees

  • The Imagine Toolkit: Inspiring Male Action on Gender INequality in Europe / Män, Good Lad Initiative, en Emancipator, 2018

    Lees

  • Tony Porter: Een oproep aan mannen / Ted Talk, 2010

    Luister

  • Podcast serie: Nee, Man

    Luister

  • Podcast serie: Now and Men 

    Luister

  • Podcast serie: Remaking Manhood

    Luister