Geweld

Uit recent onderzoek blijkt dat vooral jonge mannen steeds vaker fysiek, seksueel, psychologisch en economisch geweld tegen vrouwen goedpraten of minimaliseren. Opvallend is dat deze normalisering vroeger sterker aanwezig was bij oudere mannen.

Er is een problematische relatie tussen geweld en de huidige invulling van mannelijkheid. Het gebruik en de acceptatie van geweld hangen nauw samen met traditionele normen rond mannelijkheid. Mannen wordt vaak aangeleerd dat zij altijd paraat moeten zijn om geweld te gebruiken: ter verdediging of bescherming van anderen, maar ook om hun eigen positie, status of identiteit te bevestigen. Deze koppeling tussen mannelijkheid en geweld heeft niet alleen invloed op het plegen van geweld, maar ook op het ondergaan ervan, op identiteitsvorming en op de mentale en fysieke gezondheid van mannen.

Ook mannen worden slachtoffer van geweld. Ze zijn het vaakst slachtoffer van geweld dat buitenshuis plaatsvindt. Mannen die niet beantwoorden aan dominantie verwachtingen rond mannelijkheid, zoals LGBTQIA+-personen, hebben een verhoogd risico om geweld te ervaren. Mannen kunnen bovendien ook slachtoffer zijn van partnergeweld.

Geweld vindt niet willekeurig plaats en kent een grote gendercomponent. De meeste plegers van geweld zijn mannen, zowel binnen- als buitenshuis. We zien ook een zorgewekkende toename in van seksisme, discriminatie, agressie en geweld bij jongens en mannen. Dat uit zich onder andere in online haatspraak en gendergerelateerd geweld.

Recent onderzoek toont aan dat een op de drie mannen ooit slachtoffer was van partnergeweld, dat cijfer is gelijk bij vrouwen. Er bestaan echter duidelijke verschillen in de aard en impact van het geweld. Mannen ervaren vaker emotioneel en incidenteel geweld, terwijl vrouwen vaker geconfronteerd worden met meerdere vormen van geweld die structureel van aard zijn. Bovendien lopen vrouwen een groter risico op ernstige vormen van geweld, zoals femicide.

Mannelijke slachtoffers zoeken vaak minder snel hulp. Schaamte en schuldgevoelens, gevoed door dominante ideeën over mannelijkheid, vormen belangrijke drempels. Veel mannen herkennen zichzelf bovendien niet als slachtoffer en minimaliseren het geweld dat zij meemaken.

Hoewel de meeste plegers van geweld mannen zijn, zijn de meeste mannen geen geweldplegers. Wel schrijven traditionele normen over mannelijkheid kracht en dominantie voor. Het is essentieel om jongens en mannen te leren praten over emoties en om te gaan met spanningen en frustratie. Als we geweld willen voorkomen en mannelijke slachtoffers beter willen ondersteunen, is het noodzakelijk om bestaande normen rond mannelijkheid kritisch in vraag te stellen.

Gerelateerde thema’s

Criminaliteit en detentie
Criminaliteit en detentie
Manosfeer en anti-feminisme
Manosfeer en anti-feminisme

Literatuur

Tools en talks

  • Addressing “Not All Men” in Masculinity Discourse / Macaulities with Lewis Wedlock, 2026

    Luister

  • Zo grijs is die zone niet: een praktische gids voor het schemergebied van grensoverschrijdend gedrag / Period. Brussels, 2024

    Lees

  • Educatieve Toolbox <<Ctrl+Alt/GBV>> / MenAble, 2024

    Speel

  • EquAlley: tegen straatintimidatie en seksueel geweld onder jongeren / Emancipator, 2023

    Lees

  • City Confessions: een informatief spel over grensoverschrijdend gedrag / ZIJKant, 2023

    Speel

  • Aanpak straatintimidatie Utrecht: hoe start je het gesprek? / Fairspace & Emancipator, 2023

    Speel

  • Masculinities, empathy and non-violence: a toolkit to work with youth at risk / X-Men, 2023

    Lees

  • Equischools: Samen met jongeren werken aan een (gender) gelijke en geweldloze samenleving / MoveMen, 2022

    Lees

  • EquiTeens: bevorderen van gendergelijkheid en geweldloze relaties onder jonge tieners / Emancipator, 2022

    Lees

  • Rosa kijkt: We need to talk to boys about online misogyny / Ben Hurst, 2023

    Luister

  • On ‘Adolescence’, and Every Man’s Role in Ending Violence Against Women - Jackson Katz / Now and Men, 2025

    Luister

  • Addressing the Gendered Harms of AI and the Tech Industry - Prof Clare McGlynn / Now and Men, 2025

    Luister

  • Change the Norm: Men's Role in Holding Each Other Accountable / The Man Enough Podcast

    Luister

  • Rosa kijkt: Landon Wilcock - "Reimagining masculinity: my journey as a male sexual assault survivor" / RoSa vzw, 2018

    Luister

  • Mannen lotgenotengroep voor mannen in Gent / Keertij

    Lees

  • Ook mannen maken het mee / Keertij, 2017

    Luister

  • Slachtoffer van partnergeweld / Keertij, 2016

    Lees

  • Pleger van partnergeweld / Keertij, 2016

    Lees