Klimaat
Mannelijkheid en klimaat lijken misschien ver van elkaar af te staan, maar ze zijn nauw met elkaar verbonden. Jongens en mannen hebben gemiddeld een grotere ecologische voetafdruk dan vrouwen, vertonen gemiddeld minder milieubewust gedrag, staan vaker sceptisch tegenover klimaatverandering en zetten zich minder vaak dan vrouwen in voor initiatieven die klimaatrechtvaardigheid promoten.
Mannen en vrouwen vertonen in hun dagelijkse leven vaak verschillen op vlak van consumptie en mobiliteit. Zo rijden mannen vaker met de auto, eten ze meer vlees, nemen ze vaker het vliegtuig en hebben ze relatief meer milieuvervuilende hobby’s die verband houden met technologie en auto’s. Economisch gezien hebben mannen over het algemeen een hoger inkomen en vermogen. Ze besteden dat inkomen gemiddeld ook minder milieubewust. Dat vertaalt zich in ecologische impact: gemiddeld genomen ligt de CO₂-uitstoot van mannen 26% hoger dan die van vrouwen.
Tegelijkertijd staan mannen doorgaans aan de top van de meest vervuilende industrieën zoals de energie- en oliesector. De dominante bedrijfscultuur waarin efficiëntie, groei en concurrentie centraal staan, laat weinig ruimte voor zorg voor mens en milieu.
Deze verschillen hangen samen met sociale normen rond mannelijkheid en vrouwelijkheid. Maatschappelijke ideeën over wat het betekent om ‘een echte man’ te zijn, leggen vaak de nadruk op controle, dominantie en onafhankelijkheid, terwijl klimaatuitdagingen net vragen om samenwerking, verantwoordelijkheid en zorg. Een milieuvriendelijke levensstijl, zich inzetten voor dierenwelzijn of opkomen voor klimaatrechtvaardigheid kan daardoor haaks staan op dominante mannelijkheidsidealen.
Duurzame keuzes worden bovendien nog te vaak voorgesteld als ‘niet-mannelijk’. Die verwachtingen kunnen het voor jongens en mannen moeilijker maken om keuzes te maken die wel bijdragen aan een gezondere planeet. Mannen die kiezen voor vegetarisch of veganistisch eten, herbruikbare producten of een milieubewuste levensstijl krijgen soms te maken met spot of afwijzing. De sterke focus op vleesconsumptie en termen als “soy boy” tonen aan hoe sterk sociale normen kunnen doorwegen.
Tegelijk zien we dat meisjes en vrouwen zich gemiddeld vaker bewust zijn van klimaatverandering, zich er meer zorgen over maken en zich vaker inzetten voor milieubewegingen en initiatieven rond klimaatrechtvaardigheid. Dat kan onder meer samenhangen met het feit dat vrouwen wereldwijd vaker slachtoffer zijn van de gevolgen van klimaatverandering.
Toch is het belangrijk te erkennen dat klimaatverandering iedereen treft en dat iedereen nodig is om een klimaatrechtvaardige wereld te realiseren. Heel wat mannen zetten zich in hun dagelijkse leven al in om hun individuele ecologische impact te verminderen of zich te mobiliseren voor een klimaatrechtvaardige wereld. Tegelijk houden ideeën rond mannelijkheid ook heel wat mannen, bewust of onbewust, tegen.
Gendergelijkheid is een essentieel onderdeel van de oplossing voor klimaatverandering. Het vraagt ook om bewustwording, verantwoordelijkheid en klimaatactie van jongens en mannen. Het in vraag stellen van genderstereotypen is cruciaal om de overgang mogelijk te maken naar een klimaatrechtvaardige wereld en een circulaire economie, waarin zorg, empathie, duurzaamheid en collectief welzijn centraal staan.
Gerelateerde thema’s
Literatuur
Tools en talks