Fysieke en mentale gezondheid is voor iedereen belangrijk. Toch zien we dat ideeën rond mannelijkheid een belangrijke rol spelen in hoe er gekeken wordt naar gezondheid en welzijn. Beperkte ideeën over wat het betekent om ‘een man te zijn’, zetten de gezondheid van jongens en mannen onder druk.

Gezondheid en welzijn

Zo zien we dat er een sterke focus is op schoonheidsidealen die gerelateerd zijn aan gespierdheid, het (opbouwen van) kracht en athletisme. Hoewel er niets mis is met sportiviteit en krachttraining, is dit ook een beeld waar niet elke man zich graag aan spiegelt. Als het als een ideaalbeeld wordt neergezet, kan het een grote impact hebben.

Beperkte en onbereikbare schoonheidsidealen kunnen namelijk resulteren in een negatief zelfbeeld en ontevredenheid over hun lichaam, obsessief gedrag met blessures tot gevolg en een ongezonde dieet- en supplementencultuur. Zo zien we bijvoorbeeld een groei aan eetstoornissen bij jonge jongens en mannen. Al blijven ze vaker onder de radar doordat we eetstoornissen niet zo snel linken aan jongens en mannen en krijgen ze daardoor ook minder vaak de zorg die nodig is.

Ideeën rond mannelijkheid en meer specifiek het promoten van stoerheid en risicovol gedrag, fysieke kracht, en zelfredzaamheid hebben invloed op hoe jongens en mannen omgaan met hun fysieke gezondheid. Mannen nemen bijvoorbeeld vaker (gezondheids)risico’s en kiezen vaker voor een levensstijl die gelinkt is aan risicovol gedrag zoals roken, alcohol- en druggebruik. Daarnaast werken ze vaker in beroepen met meer fysieke risico’s.

Toch zo zien we dat jongens en mannen minder snel naar de dokter gaan voor fysieke klachten, minder vaak preventieve medische onderzoeken laten uitvoeren en medische zorg vaker uitstellen. Dat zorgt voor latere diagnose en behandeling, net als voor vroegere sterftecijfers.

Tegelijkertijd zien we dat mentale gezondheid vaker in de taboesfeer zit. Emoties, gevoelens en uitdagende periodes worden minder vaak besproken met vrienden of met professionals zoals psychologen of huisdokters. Jongens worden van bij de opvoeding minder aangeleerd en aangemoedigd om emoties te uiten, herkennen, erkennen en bespreken.

Daarnaast hangt er door de ideeën rond mannelijkheid ook een stigma op gevoelens van verdriet, angst en schaamte, waardoor deze emoties vaker onderdrukt worden. De gezondheidsenquête toont aan dat heel wat jongens en mannen kampen met mentale problemen: 27,1% kampt met psychische problemen en zelfmoordpogingen zijn vaker fataal bij mannen. Men denkt bovendien dat deze cijfers een onderschatting zijn en dat er heel wat mentale gezondheidsproblemen onder de radar blijven. Kortom: mentale gezondheid is voor veel jongens en mannen een uitdaging, maar ze zitten er vaak alleen mee. 

Voor de gezondheid en levensverwachting van jongens en mannen is het daarom belangrijk dat dit thema uit de taboesfeer komt. We staan daarom achter de normalisatie van (zelf)zorg, aandachtig zijn voor fysieke klachten en gezondheidsuitdagingen, evenals het tijdig bespreken en hulp zoeken bij fysieke en mentale gezondheid bij zowel de nabije omgeving als professionals. Ook hier is het verbreden van ideeën rond mannelijkheid een belangrijke stap.

Gerelateerde thema’s

Vriendschap, relaties en seksualiteit
Vriendschap, relaties en seksualiteit
Opvoeding en onderwijs
Opvoeding en onderwijs

Literatuur

Tools en talks

  • Looksmaxxing, Body Dysmorphia & Masculinity / Masculinities door Lewis Wedlock, 2026

    Luister

  • Kom Uit Je Kop: Ik zit vast in mijn kop / VLESP, 2026

    Bekijk

  • Boys’ Body Image and Online Exposure, resource for mentors, parents, educators and coaches / Equimundo, 2026

    Lees

  • 'Fit, strong, virile': How masculinity disciplines Men's Bodies / Now and Men, 2026

    Luister

  • RoSa luistert: NRC-podcast Het Uur met Jesse Beentjes over testikels en mannelijkheid / RoSa vzw, 2024

    Luister en lees

  • Inequality and Men’s Health / Now and Men, 2024

    Luister

  • Dat zit wel snor. Of niet? Met Michiel van der Padt / Nee, Man, 2022

    Luister

  • Improving Men's Health and Wellbeing / Now and Men, 2021

    Luister