Vriendschap, relaties en seksualiteit
Vriendschappen en relaties zorgen voor een gevoel van verbondenheid en zingeving. Ook hier beïnvloeden ideeën rond mannelijkheid mee hoe vriendschappen, relaties en seksualiteit beleefd worden.
Jongens en mannen bouwen vaak vriendschapsrelaties op rond gezamenlijke en fysieke activiteiten. Dit zorgt voor verbinding, zingeving en een (fysieke) uitlaatklep. Persoonlijke gesprekken - zoals over (mentaal) welzijn en emoties - komen minder vaak voor tussen jongens en mannen onderling. Ondanks dat ondersteunende en empathische vriendschappen zeker voorkomen, geven veel mannen aan dat ze het moeilijk vinden om een vertrouwelijk gesprek te hebben met of steun te vragen aan andere mannen. Onderzoek toont aan dat veel jongens en mannen het gevoel hebben dat ‘niemand hen echt kent’ en dat het aantal dichte vrienden onder mannen daalt.
Een sociaal netwerk en steun is belangrijk in het omgaan met uitdagingen en moeilijke tijden. Heel wat mannen voelen zich eenzaam, geïsoleerd en niet sociaal verbonden. Deze trend wordt soms wel een ‘male loneliness pandemic’ genoemd. Deze gevoelens van eenzaamheid kunnen gepaard gaan met mentale gezondheidsproblemen en (zelf)destructieve coping mechanismes zoals verslaving, risicovol gedrag of suïcide die de gezondheid van mannen schaadt.
Bovendien beïnvloedt dit niet enkel mannen, maar ook andere relaties. Wanneer mannen wel emoties delen of steun vragen, is dit vaker met een vriendin of vrouwelijke partner. Dit bevestigt maatschappelijke ideeën rond mannelijkheid en vrouwelijkheid: mannen enerzijds als ‘doeners’ en ‘stoicijns’ en vrouwen als luisteraars, praters en zorgzaam anderzijds. Daarnaast houdt dit ook verschillen in stand in emotionele geletterdheid.
Hoewel het verlangen naar tederheid, verbondenheid, relationaliteit, en intimiteit universeel menselijk zijn, worden ze minder in verband gebracht met mannelijkheid. Seksualiteit daarentegen wordt heel centraal gezet binnen ideeën rond mannelijkheid. Zo is er een sterke nadruk op heteroseksualiteit, seksuele activiteit, zelfzekerheid, en dominantie. Daarnaast leeft het (foutieve) idee dat jongens en mannen ‘altijd zin hebben in seks’.
Deze ideeën zorgen ervoor dat heel wat jongens en mannen hun eigen seksuele grenzen en wensen niet leren verkennen. Het zorgt er ook voor dat jongens en mannen seksueel grensoverschrijdend gedrag soms niet herkennen, dat het onder de radar blijft en dat er stigma ervaren wordt om seksueel grensoverschrijdend gedrag te bespreken. Tijdens seks is het belangrijk dat alle betrokken partijen hun grenzen en wensen kunnen duidelijk maken en er sprake is van wederzijdse toestemming waarbij alle betrokken partijen toestemming geven.
Ideeën rond initiatief nemen, dominantie en ‘altijd zin hebben in seks’ en een sterkte focus op heteroseksualiteit dragen ook bij aan seksueel geweld van mannen tegenover anderen zoals geweld op vrouwen, homoseksuele mannen en LGBTQIA+ personen.
Een ander belangrijk thema in het leven van jongens en mannen is de invloed van porno op hun relaties en seksualiteit. Jongeren komen van jongs af aan met porno in contact, wat vaak onrealistische en soms vrouwonvriendelijke beelden en -verwachtingen schept. Wanneer jongeren ervanuit gaan dat porno een realitisch beeld schept van seks en echte lichamen, kan dit zorgen voor onderzerheid, prestatiedruk en grenoverscheidend gedrag.
In een wereld waarin heersende ideeën rond mannelijkheid minder beperkt zijn, is er meer vrijheid voor mannen om hun vriendschappen, (partner)relatie(s) en seksualiteit in te richten zoals zij dat zelf willen, met respect en verbondenheid. Er is niet alleen meer ruimte voor sociale verbondenheid en diepgaande connecties, intimiteit, en diverse verlangen, maar ook voor seksuele grenzen van zichzelf en anderen.
Gerelateerde thema’s
Literatuur
Tools en talks